Nhà máy Thép Dana - Úc và Dana – Ý chưa khắc phục nhiều tồn tại, gây ô nhiễm môi trường

Cập nhật ngày: 07/10/2018
        Xem với cỡ chữ    
Thanh tra thành phố Đà Nẵng đề nghị xử phạt hành chính hành vi gây ô nhiễm.

(ictdanang) – Trước những sai phạm và tồn tại kéo dài, được đề cập tại kết luận “Thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quá trình thành lập, hoạt động và xử lý về môi trường của Nhà máy thép Dana - Úc và Dana - Ý và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan” của Thanh tra thành phố Đà Nẵng; việc xử lý từng bước, từng nội dung sai phạm và vi phạm, khắc phục các tồn tại sẽ được tiến hành, trước khi có chủ trương dứt khoát là ngưng hoạt động hẳn 2 Nhà máy Thép.

Ngày 7/10, Chánh Thanh tra thành phố Đà Nẵng ông Trần Huy Đức đã ký kết luận “Thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quá trình thành lập, hoạt động và xử lý về môi trường của Nhà máy thép Dana - Úc và Dana - Ý (hoạt động tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh (mở rộng) và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”.

Chiều ngày 27/2/2018,Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Kỳ Minh đã có buổi đối thoại, lắng nghe ý kiến bức xúc của nhân dân. Trước đó, vào lúc 19 giờ tối 26/2; khoảng 150 người dân thôn Vân Dương 1 và Vân Dương 2 đã tập trung ở cổng 2 Nhà máy thép Dana - Ý và Dana – Úc. Bà con đã phản đối gay gắt việc sản xuất thép gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường sống và đưa ra yêu cầu: Cả 2 Nhà máy phải ngưng hoạt động ngay trong đêm.

-Ảnh: T.N


Nhiều tồn tại về môi trường chưa được khắc phục

Một trong những nội dung mà Thanh tra thành phố đề cập (đối với Sở Tài nguyên – Môi trường thành phố Đà Nẵng) là (tiếp tục) “tham mưu đề xuất UBND thành phố “biện pháp xử lý theo đúng quy định pháp luật về môi trường đối với các tồn tại, vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường của 2 Nhà máy Thép, nhưng đến nay “chưa được khắc phục như: thực hiện không đúng một số nội dung đánh giá tác động môi trường được phê duyệt; không có giấy xác nhận hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường, gây tiếng ồn vượt quy chuẩn; xử lý xỉ lò không đúng quy định,…” .

Thanh tra thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thép Dana – Ý và Dana – Úc nghiêm túc chấn chỉnh và có biện pháp khắc phục đối với các tồn tại, vi phạm trong quá trình hoạt động và bảo vệ môi trường được kết luận của Thành tra thành phố đề cập.

Theo đó, cho đến nay, cả 2 Nhà máy Thép của 2 Công ty vẫn còn các tồn tại, vi phạm về thực hiện công trình, biện pháp bảo vệ môi trường, đó là “quản lý chất thải nguy hại (chuyển giao cho đơn vị xử lý không có giấy phép, khối lượng thu gom xử lý bụi lò, bụi xỉ còn chênh lệch tương đối lớn so với số liệu tính toán theo tải lượng tại đánh giá tác động môi trường, hoặc sai khác về khối lượng giữa báo cáo và chứng từ); hệ thống xử lý khí thải lò luyện một số năm hoạt động thiếu hiệu quả; thực hiện xử lý chất thải rắn xỉ lò không đúng đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt; các biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, trông cây xanh chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định.    

Nhân dân cử người đến túc trực ngay cổng Nhà máy, ngăn cản hoạt động sản xuất. -Ảnh:Lê Xuân.
Chính tình trạng ô nhiễm nêu trên đã khiến người dân bức xúc kéo dài,liên tục bao vây nhà máy, ngăn cản phương tiện, công nhân ra vào.

Bởi Nhà máy còn hoạt động là còn gây ô nhiễm.

Quy khoảng cách 500m, 2 Nhà máy sản xuất Thép độc hại chỉ cách khu dân cư dưới 150m

Thanh tra thành phố cũng chỉ ra rằng, việc lập, thẩm định đánh giá tác động môi trường của dự án Nhà máy sản xuất thép cao cấp Xuân Hưng (sau này là Công ty cổ phần Thép Thái Bình Dương, rồi lại đổi tên thành Công ty cổ phần Thép Dana-Úc) tại quyết định số 3227/QĐ-UBND, ngày 21/4/2008 “không phù hợp với quy hoạch ngành nghề công nghiệp nhẹ, ít gây ô nhiễm theo đánh giá tác động môi trường của Cụm Công nghiệp được phê duyệt tại quyết định số 238/QĐ-STNMT ngày 7/7/2006 của Sở Tài nguyên-Môi trường”; vị trí dự án nhà máy thép sát khu dân cư không đảm bảo khoảng cách cách ly tối thiểu 500m đối với khu dân cư theo Tiêu chuẩn Việt Nam 4449:1987.

Quy chuẩn xây dựng Việt Nam QCVN 01:2008/BXD, cũng nêu rõ khoảng cách 500m đối với Nhà máy độc hại cấp II. Trong đó, Nhà máy luyện thép có công suất dưới 1 triệu tấn/năm, được xác định có độc hại cấp II.

2 Nhà máy Thép này không có trong danh sách các ngành công nghiệp được quy hoạch, cho phép hoạt động ở Cụm công nghiệp Thanh Vinh (mở rộng)


Ngày 22/12/2017, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Trương Quang Nghĩa đã đi kiểm tra thực tế tình hình ô nhiễm môi trường mà hộ dân xung quanh hai nhà máy thép Dana - Ý và Dana - Úc (Cụm công nghiệp Thanh Vinh, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang) nhiều lần phản ảnh.

Ông Trương Quang Nghĩa đã có chỉ đạo ngắn gọn:

Nếu trong quá trình hoạt động, 2 Nhà máy Thép này tiếp tục gây ô nhiễm như khói bụi, tiếng ồn, nhân dân kêu ca, thì cho dừng ngay mọt hoạt động. Về lâu dài, dẫu có di dời dân thì nhất định vẫn phải di dời 2 Nhà máy thép Dana - Ý và Dana - Úc; bởi cả 2 Nhà máy Thép này không có trong danh sách các ngành công nghiệp được quy hoạch, cho phép hoạt động ở Cụm công nghiệp này. Mặt khác, ngành luyện kim, sản xuất thép không phải ngành mà thành phố Đà Nẵng cần”.


Do tiếp tục gây ô nhiễm môi trường, dẫn đến việc người dân “bao vây phản đối hoạt động sản xuất thép ở 2 Nhà máy”, ngày 2/3/2018, tại công văn số 1446 /UBND-QLĐTư, UBND TP Đà Nẵng cũng từng đi đến quyêt định “Yêu cầu Công ty Cổ phần thép Dana - Ý và Công ty Cổ phần thép Dana – Úc ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất trực tiếp (nấu, luyện) gây ô nhiễm môi trường, kể từ ngày 2/03/2018. Giao Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với UBND huyện Hòa Vang tổ chức giám sát việc ngừng hoạt động nêu trên theo đúng quy định của pháp luật.

Ảnh trên: Nhân dân bức xúc, phản ảnh với cơ quan báo chí về tình trạng ô nhiễm kéo dài. -Ảnh: T.N



Qua đo kiểm thực tế, Thành tra thành phố xác định: khoảng cách (tính từ hàng rào) Nhà máy thép Dana-Ý đến khu dân cư trong khoảng từ 31,5m đến 80,3m; trong khi đó , khoảng cách (tương tự) từ nhà máy thép Dana-Úc đến khu dân cư là từ 27,2m đến 143,3m.

Thiếu sót này còn thuộc trách nhiệm của Sở Xây dựng trong thẩm định, trình phê duyệt và của chủ đầu tư dự án Cụm Công nghiệp là Công ty Phát triển và Khai thác hạ tầng Khu công nghiệp Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Đà Nẵng C.T (trình phê duyệt quy hoạch).

Như vậy, đối với Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý, việc cấp Giấy Chứng nhận đầu tư lần đầu dự án Nhà máy sản xuất Thép Thành Lợi số 4 và Giấy Chứng nhận đầu tư lần đầu Dự án Nhà máy thép Đà Nẵng - Ý tại Cụm Công nghiệp đều “không phù hợp với quy định ngành nghề tại Cụm Công nghiệp” theo báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, “không phù hợp với chủ trương của UBND thành phố” về “không cho đầu tư lắp đặt mới lò luyện thép trong các khu công nghiệp; vượt công suất (100.000/10.000 tấn/năm)” theo Bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường được phê duyệt tại Phiếu Xác nhận số 32/PXN-STNMT ngày 3/7/2006 của Sở Tài nguyên và Môi trường”

Bởi nếu Chính quyền thành phố đồng ý, dự án Nhà máy Thép Đà Nẵng - Ý sẽ không đảm bảo khoảng cách cách ly tối thiểu 500m đối với khu dân cư mà các Tiêu chuẩn Việt Nam đã quy định.

Tương tự, đối với Công ty Cổ phần Thép Dana - Úc, việc cấp Giấy Chứng nhận đầu tư lần đầu cho Công ty Cổ phần Thép Xuân Hưng tại Cụm Công nghiệp “là không phù hợp với quy định về ngành nghề theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường” đã được phê duyệt; không phù hợp với chủ trương của UBND thành phố Đà Nẵng về việc không cho đầu tư lắp đặt mới lò luyện thép trong các khu công nghiệp; vượt công suất theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt tại Quyết định số 3227/QĐ-UBND ngày 21/4/2008 (300.000/150.000 tấn/năm). Và vị trí dự án Nhà máy Thép Dana - Úc thép cũng nằm sát khu dân cư không đảm bảo khoảng cách ly tối thiểu 500m đối với khu dân cư theo Tiêu chuẩn Việt Nam.

Đưa vào vận hành Nhà máy khi chưa có xác nhận “biện pháp bảo vệ môi trường” và nhiều lần thay đổi công suất, thiết bị nhưng không hề "đánh giá bổ sung tác động môi trường"
 
Thanh tra thành phố cũng chỉ rõ: Công ty Cổ phần Thép Dana – Ý và Công ty Cổ phần Thép Dana – Úc chưa được Sở Tài nguyên –Môi trường thành phố Đà Nẵng xác nhận “hoàn thành toàn bộ công trình, biện pháp bảo vệ môi trường, phục vụ giai đoạn vận hành của dự án, trước khi, đưa dự án vào vận hành chính thức”, nhưng đã đưa dự án vào hoạt động sản xuất từ năm 2008, 2009 đến nay (2018) là không đúng quy định (được nêu tại các Nghị định liên quan của Chính phủ). Trách nhiệm này thuộc Tổng Giám đốc 2 Công ty.
 
Đối với nội dung “chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc kiểm tra đôn đốc, có biện pháp yêu cầu thực hiện” của Sở Tài nguyên – Môi trường thành phố Đà Nẵng, Thanh tra thành phố kết luận trách nhiệm thuộc “Giám đốc Sở và bộ phậm tham mưu”.

 Nhà máy Thép Dana - Ý  “không lập lại, điều chỉnh, bổ sung đánh giá tác động môi trường”

khi thay đổi thiết bị, máy móc của quy trình sản xuất.  -Ảnh: Lê Xuân.

Do cơ quan quản lý nhà nước chưa thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm, đã dẫn đến, “Công ty cổ phần Thép Dana – Ý” đã lắp đặt đưa vào hoạt động sản xuất một số máy móc, thiết bị làm thay đổi quy mô, công suất lò nấy luyện nhưng “không lập lại, điều chỉnh, bổ sung đánh giá tác động môi trường”. Thanh tra thành phố khẳng định ”không đúng quy định”.

Tương tự, từ năm 2009 đến nay, Công ty Cổ phần Thép Dana – Úc đã hoạt động sản xuất, nhưng không lập đánh giá tác động môi trường bổ sung, phù hợp với công suất tại Giấy Chứng nhận đầu tư; thay đổi một số máy móc, thiết bị nhưng không lập lại, điều chỉnh, bổ sung đánh giá tác động môi trường là không đúng quy định Luật Bảo vệ môi trường.

Tổng Giám đốc 2 Công ty cổ phấn Dana – Úc và Dana – Ý, phải chịu trách nhiệm về các nội dung này. Và Thanh tra thành phố đề nghị “Xử lý vi phạm hành chính theo quy định đối với các vi phạm về môi trường tại 2 Nhà máy”.

Hệ lụy từ công tác tham mưu, ban hành các quyết định khai sinh 2 Nhà máy Thép

Kết luận Thanh tra thành phố Đà Nẵng cho biết: Mặc dù Sở Tài nguyên-Môi trường đã có tờ trình (số 747/TT-STNMT, ngày 2/10/2007) với ý kiến “việc đầu tư Nhà máy Thép vào Cụm công nghiệp là không phù hợp với quy hoạch ngành nghề tại đánh giá tác động môi trường”, nhưng sau khi UBND thành phố đồng ý phê duyệt dự án đầu tư 2 Nhà máy Thép tại Cụm Công nghiệp, thì Sở Tài nguyên – Môi trường “đã thẩm định, trình UBND thành phố phê duyệt đánh giá tác động môi trường đối với dự án 2 Nhà máy Thép” mà “không có ý kiến tham mưu cho UBND thành phố về các nội dung không phù hợp là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc Sở và bộ phận tham mưu thuộc Sở”.

Về phía Văn phòng UBND thành phố, việc tham mưu cho UBND thành phố ban hành công văn số 2086/UBND-QLĐTh (ngày 10/4/2008), “đồng ý chủ trương thực hiện dự án Nhà mày sản xuất Thép tại Cụm Công nghiệp là không đúng các quy định hiện hành”. Trách nhiệm thuộc về Chánh Văn phòng UBND thành phố và bộ phận tham mưu. Thanh tra thành phố yêu cầu tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm sai sót trong việc tham mưu (để UBND thành phố) ban hành công văn không đúng quy định.

Nhân dân bức xúc và kiên quyết đấu tranh "hoặc Nhà máy di dời đến chỗ khác, hoặc Dân đến định cư ở nơi khác". - Ảnh: T.N.

 
Việc phê duyệt đánh giá tác động môi trường thuộc về trách nhiệm lãnh đạo UBND thành phố.
 
Tuy nhiên,lãnh đạo UBND thành phố, giai đoạn 2007 đến 2014, trong việc phê duyệt đánh giá tác động môi trường và cấp Giấy Chứng nhận đầu tư (đối với 2 Nhà máy Thép tại Cụm Công nghiệp), hiện nay đang bị điều tra theo quyết định khởi tố của Bộ Công an. Thanh tra thành phố chỉ kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố báo cáo Thường trực Thành ủy để có ý kiến chỉ đạo.

Thanh tra thành phố cũng chỉ ra một số sai phạm trong quá trình quy hoạch, cấp phép cũng như hoạt động tại nhà máy thép Dana - Úc và Dana - Ý tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng.

Trước hết, UBND thành phố Đà Nẵng (thởi điểm đó) quyết định cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất cho chủ đầu tư Cụm Công nghiệp, sau đó chủ đầu tư chuyển nhượng lại cho 2 Công ty với mục đích sử dụng là đất khu công nghiệp, thời hạn sử dụng lâu dài là không đúng quy định (theo Luật Đất đai năm 2003). Nội dung này tuy đã được Thanh tra Chính phủ yêu cầu rà soát, thực hiện điều chỉnh (tại kết luận số 2852/KL-TTTCP ngày 2/11/2012).

Tuy nhiên, đến nay Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đã cấp cho 2 Công ty vẫn chưa được điều chỉnh.

Việc cấp điều chỉnh Giấy Chứng nhận đầu tư ngày 08/9/2009 Dự án Nhà máy Thép Dana - Ý cho Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý, điều chỉnh tăng công suất, vốn, quy mô diện tích đất trước khi UBND thành phố phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường là không đúng với quy định tại Khoản 4 Điều 22 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005.

Về xây dựng công trình trên đất, Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý không thực hiện xin Giấy phép xây dựng trước khi khởi công xây dựng công trình là không đúng theo quy định tại Điều 62 Luật Xây dựng năm 2003. Nội dung này, theo đề xuất của Thanh tra thành phố, UBND thành phố sẽ giao Sở Xây dựng chỉ đạo, xử lý vi phạm hành chính đối với vi phạm về xây dựng công trình của Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý theo quy định về pháp luật chuyên ngành.

Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng tiếp tục thực hiện rà soát và tham mưu cho UBND thành phố xem xét xử lý theo kết luận số 2852/KL-TTCP (ngày 2/11/2012) của Thanh tra Chính phủ về “cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ đầu tư Cụm Công nghiệp không đúng quy định, sau đó chuyển nhượng lại cho các Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý, Công ty Cổ phần Thép Dana-Úc”; kiểm điểm và xử lý trách nhiệm theo quy định đối với các thiếu sót trong thẩm định, trình phê duyệt “Báo cáo đánh giá tác động môi trường và công tác quản lý về bảo vệ môi trường” tại 2 Nhà máy thép.

Ngoài ra, trong quá trình sản xuất, cả 2 Công ty đều có thay đổi đáng kể về máy móc, thiết bị của hệ thống lò luyện không đúng với dây chuyền đã đăng ký tại báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Trách nhiệm thuộc về Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thép Dana – Ý, Dana -Úc.

Thanh tra thành phố yêu cầu “Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thép Dana - Úc nghiêm túc chấn chỉnh và có biện pháp khắc phục đối với các tồn tại, vi phạm trong quá trình hoạt động và bảo vệ môi trường như phần kết quả kiểm tra và kết luận thanh tra đã nêu theo đúng quy định pháp luật”.

Từ kết quả kiểm tra nêu trên, Chánh Thanh tra thành phố Đà Nẵng kiến nghị: UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư, kiểm điểm và xử lý trách nhiệm theo quy định đối với các sai sót trong việc xử lý hồ sơ và trình UBND thành phố cấp Giấy Chứng nhận đầu tư cho Công ty Cổ phần Thép Dana-Úc không đảm bảo quy định; thực hiện xử lý vi phạm hành chính theo quy định đối với các vi phạm về đầu tư của 2 Công ty; Ban Xúc tiến và hỗ trợ đầu tư tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm theo quy định đối với các sai sót trong việc tiếp nhận hồ sơ doanh nghiệp, xử lý và trình UBND thành phố cấp và điều chỉnh Giấy Chứng nhận đầu tư cho Công ty Cổ phần Thép Dana - Ý không đảm bảo quy định.

Các tổ chức, cơ quan khác như Sở Xây dựng, Công ty Phát triển và Khai thác hạ tầng Khu công nghiệp Đà Nẵng tổ chức rút kinh nghiệm đối với thiếu sót trong việc lập, thẩm định, trình phê duyệt Quy hoạch Cụm Công nghiệp không đảm bảo khoảng cách ly tối thiểu 50m đối với khu dân cư theo quy định; rà soát lại quy hoạch tại Cụm Công nghiệp Thanh Vinh, tham mưu UBND thanh phố xử lý những vấn đề có liên quan để “khắc phục những hạn chế trong việc quy hoạch đối với Cụm Công nghiệp đảm bảo quy hoạch theo đúng quy định và phù hợp với điều kiện thực tế”.

Được biết, ngày 28/9/2018 vừa qua, Thường trực Thành ủy Đà Nẵng đã có công văn (2545/CV-TU) đề nghị Ban Cán sự Đảng UBND thành phố, chỉ đạo các Sở, ngành, chức năng và các địa phương liên quan “Yêu cầu 2 Nhà máy Thép Dana – Ý và Dana – Úc chấm dứt các hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường khu vực (nhập nguyên liệu gỉ thép, sản xuất gây tiếng ồn, bụi, ảnh hưởng nguồn nước…), đảm bảo các quy định pháp luật, theo kết luận của Ban Thường vụ Thanh ủy và phù hợp với định hướng, mục tiêu xây dựng thành phố môi trường.

 


Nhân dân cho biết:
Bãi chứa phế liệu ngoài trời kết hợp bụi xỉ phát tán vương vãi trên bãi. Khi có mưa, nước mưa cuốn cả bụi xỉ, tạp chất, chảy ra ngoài tự nhiên ngấm vào lòng đất tích tụ ô nhiễm lâu ngày, Bên cạnh đó, còn có tác động kép của hệ thống nước thải từ quy trình sản xuất thép...

-Ảnh:Nam Trân.


Công văn nói trên cũng yêu cầu công bố kết quả thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quá trình thành lập, hoạt động và xử lý môi trường tại 2 Nhà máy Thép (chúng tôi đã phản ảnh kết luận thanh tra qua bài viết này) và ”triển khai các bước tiếp theo đảm bảo quy định”.

Ngoài ra, công văn cũng nhấn mạnh (tổ chức, cơ quan có thẩm quyền, có chức năng liên quan) “tuyên truyền, vận động để người dân ủng hộ chủ trương chung của (chính quyền) thành phố, tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng và doanh nghiệp triển khai các bước tiếp theo, đảm bảo quy định của pháp luật”.

Như chúng tôi đã đề cập, với chỉ đạo vừa nêu của Thường trực Thành ủy Đà Nẵng, 2 Nhà máy Thép Dana – Ý và Dana – Úc buộc phải “chấm dứt các hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường khu vực” và theo kết luận, cũng như kiến nghị của Thanh tra thành phố, cả 2 Công ty cổ phần Thép Dana – Ý và Dana – Úc đều phải chịu xử lý hành chính do hành vi chậm khắc phục các tác nhân gây ô nhiễm cho môi trường sống. Và đây chính là tác nhân gây “điểm nóng môi trường – điểm nóng dư luận và công luận” suốt thời gian qua.

Thanh Liêm

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác