Từ Tuần lễ cấp cao APEC 2017: TPP có tên gọi mới “Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương” CPTPP

Cập nhật ngày: 11/11/2017
        Xem với cỡ chữ    
Họp báo về kết quả quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP)

(ictdanang) - Trưa nay (11/11), tại Trung tâm Báo chí quốc tế APEC (Đà Nẵng), Bộ trưởng Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã đồng chủ trì buổi họp báo chung về quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Bộ trưởng Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã đồng chủ trì buổi họp báo trưa nay 11/11, ngày làm việc cuối cùng của Tuần lễ diễn đàn cấp cao APEC 2017.

Thông tin với báo chí tại buổi họp báo, Bộ trưởng Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh cho biết, bên lề tuần lễ cấp cao APEC tại Đà Nẵng, các Bộ trưởng kinh tế của 11 nền kinh tế APEC đã họp từ ngày 8/11, nhằm sớm đưa đến một thỏa thuận chung về tương lai TPP. Sau cuộc họp các Bộ trưởng tại Hà Nội, các nền kinh tế TPP-11 lần lượt tổ chức làm việc ở cấp Trưởng đoàn đàm phán và thống nhất được nhiều nội dung quan trọng.

Được biết, tại Tuần lễ cấp cao diễn đàn APEC 2017 (tổ chức tại Đà Nẵng từ 5 đến 11/11/2017), hội nghị cấp Bộ trưởng về TPP, tuy không nằm trong chương trình chính thức “nhưng được đánh giá là cực kỳ quan trọng tới tương lai của Hiệp định này”.

Trên cơ sở 4 vòng đàm phán đó, các Bộ trưởng ở Đà Nẵng đã thống nhất về Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ CPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership). "Việc đạt được các thỏa thuận và làm nên một CPTPP này, sẽ tác động mạnh tới Hoa Kỳ và các nước khác” - Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi chia sẻ.

Từ TPP đến TPP-11 và nay là CPTPP, nhưng mục tiêu chung vẫn là “thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân”

Trao đổi với các Nhà báo về tên gọi mới của Hiệp định (CPTPP) Bộ trưởng  Bộ Công Thương Việt Nam Trần Tuấn Anh giải thích: TPP-11 là tên gọi của Hiệp định giữa 11 thành viên sau khi Hoa Kỳ  rút lui vào đầu năm nay (Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối ngày 23/1/2017 đã ký thông qua sắc lệnh chỉ thị Hoa Kỳ rút khỏi đàm phán Hiệp định xuyên Thái Bình Dương). Trước đó, TPP đã được đại diện các quốc gia đồng thuận ký kết vào tháng 2/2016. 12 quốc gia tham gia gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Hoa Kỳ và Việt Nam (do vậy được gọi tắt là TPP-12).

Sau khi Hoa Kỳ chính thức rút khỏi TPP, đến cuối tháng 5/2017, đại diện 11 nước còn lại đã bắt đầu tiến hành đàm phán để thúc đẩy thỏa thuận.

Đại diện các nước đều đồng ý rằng, với những tiêu chuẩn chất lượng mới, TPP cần phải tìm được điểm cân bằng đối với tất cả các quốc gia về lợi ích và nghĩa vụ cam kết của mình. Vì vậy, trong tất cả các vòng đàm phán trong thời gian vừa qua, để thực hiện các chỉ đạo của Bộ trưởng TPP-11, Trưởng các đoàn đàm phán đã có những cách tiếp cận rất thực tiễn. Điều này nhằm duy trì được một hiệp định chất lượng “cao và riêng” để đảm bảo được mục tiêu ban đầu của TPP-12, nhưng mặt khác cũng có quan điểm thực tế hơn để đảm bảo có khả năng thực thi và hiệu quả với 11 quốc gia còn lại.

 "Về mặt bản chất (CPTPP) là hiệp định cao hơn, tiến bộ hơn so với các hiệp định đã ký kết nên nó là toàn diện" - Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi.

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh, trong giai đoạn là TPP-11, TPP vẫn đảm bảo là một thỏa thuận chất lượng cao như TPP-12, đồng thời đảm bảo có những điểm cân bằng mới đối với các quốc gia thành viên.

Trả lời về vấn đề “TPP-11 còn khúc mắc gì là lớn nhất ?”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng điểm khó khăn nhất là phải tìm ra điểm cân bằng mới cho việc duy trì hiệp định này ở mức độ chất lượng cao. Đây không chỉ là khó khăn của Việt Nam mà là của tất cả các nước. “Điểm khó khăn nhất là phải tìm ra điểm cân bằng mới cho việc duy trì hiệp định này ở mức độ chất lượng cao”- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Chia sẻ thêm với các cơ quan truyền thông (về vấn đề: Tại sao lại phải đổi tên TPP ?), Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản, Ngài Toshimitsu Motegi cho biết:

Đưa ra tên gọi mới vì có những lĩnh vực nhưng yếu tố đã thay đổi, từ TPP-12 thành TPP-11 và bối cảnh sau các phiên đàm phán liên tục trong Năm 2017, nên tên Hiệp định cũng phải khác đi. Chúng tôi đã thảo luận rất nhiều về tên gọi. Nội dung không chỉ là đầu tư mà còn về sở hữu trí tuệ, các lĩnh vực rộng lớn. Về mặt bản chất là hiệp định cao hơn, tiến bộ hơn so với các hiệp định đã ký kết nên nó là toàn diện.

Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi cũng chia sẻ câu chuyện “Vì sao Canada lại thay đổi thái độ với TPP-11”. Ông nói: Ngày hôm kia (9/11), tại cuộc họp, các Bộ trưởng đã giơ tay để thống nhất. Nhưng với trường hợp của Canada, theo tôi, có thể trong nước họ, vẫn còn có những vướng mắc khi TPP-11 (nay là  CPTPP) sẽ có hiệu lực sớm hơn. Chúng tôi đã đề nghị Canada có những thông tin khẳng định lại nội dung liên quan”.

“Các Nhà báo nên hỏi đại diện Canada, câu hỏi này (Vì sao Canada rút khỏi TPP ?)” – Bộ trưởng Toshimitsu Motegi gợi ý.

"Trong quá trình đàm phán đa phương về TPP-11 tại Đà Nẵng cũng như trước đó, điểm mấu chốt là đòi hỏi sự nỗ lực và cố gắng đến cùng của tất cả các bên. Trong đàm phán, nhiều khi kết quả đến ở phút cuối cùng và phút cuối cùng tại Đà Nẵng, Canada đã thay đổi thái độ. Còn lại các quốc gia khác, thì cuối cùng chúng tôi đã có được sự thống nhất" - Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói thêm.

CPTPP vẫn trung thành với nguyên tắc chung của TPP-12: Tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế.

CPTPP vẫn giữ nguyên các nội dung của TPP cũ nhưng cho một số các nước thành viên tạm hoãn các nghĩa vụ (có 20 điều khoản tạm hoãn thực thi). CPTPP là toàn diện, cân bằng lợi ích các thành viên, có tính tới lợi ích của các nước. Các Bộ trưởng giao cho các Trưởng đoàn đàm phán giải quyết những vướng vắc chưa đạt được.

“Kết quả đạt được tại TP Đà Nẵng thể hiện nỗ lực rất lớn của 11 nước TPP nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế giữa các nước trong khu vực”- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Bộ trưởng Tái thiết kinh tế Nhật Bản, Ngài Toshimitsu Motegi cũng cho biết thêm: Ngày 9/11, các nền kinh tế thành viên APEC tổ chức cuộc họp Bộ trưởng. Cuộc họp đã đạt được thỏa thuận về các biện pháp và các điều khoản tạm hoãn. Ngày 10/11, các Bộ trưởng tiếp tục tái khẳng định bản chất thỏa thuận, xây dựng nên bộ quy tắc TPP. Mỗi Bộ trưởng sẽ báo cáo cho lãnh đạo các nền kinh tế để tóm tắt về bản chất thỏa thuận, nhằm đạt được một thỏa thuận cho TPP mới.
 
CPTPP có Điều số 12 nêu danh sách những điều khoản tạm hoãn, chưa được áp dụng. Nó sẽ có hiệu lực 60 ngày sau khi tối thiểu 6 nước ký kết. Các phiên đàm phán trước đây, chúng tôi đã có những tranh cãi gay gắt, nhưng ở Đà Nẵng lần này, với tinh thần chung rất gắn kết và cùng nỗ lực xây dựng nên một CPTPP mới, của các bên, đàm phán đã thành công. Tôi gửi lời cảm ơn các Trưởng đoàn đàn phán vì nỗ lực của họ.

Giới truyền thông đặc biệt quan tâm đến sự kiện: Tại Diễn đàn Bộ trưởng Hội nghị thượng đỉnh APEC 2017 tại Đà Nẵng-Việt Nam, đã chính ra đời một CPTPP thay cho TPP-12, TPP-11.  

CPTPP tiếp tục mở của thị trường, đấu tranh chống lại chủ nghĩa bảo hộ và thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực

Tài liệu báo chí chính thức cung cấp cho các cơ quan truyền thông Việt Nam và quốc tế tại buổi họp báo, cho biết:

Các Bộ trưởng vui mừng thông báo rằng, các nước TPP đã thống nhất các nhân tố cốt lõi của Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (Hiệp định CPTPP). Các Bộ trưởng cũng đồng ý với Phụ lục I và Phụ lục II theo hướng duy trì các nội dung của Hiệp định TPP với việc cho phép các nước thành viên tạm hoãn một số lượng hạn chế các nghĩa vụ của mình.

Ngoài ra, các Bộ trưởng cũng nhất trí danh mục gồm 4 vấn đề cụ thể mà các nước đã đạt được tiến bộ quan trọng nhưng cần thêm sự đồng thuận trước khi ký kết.

Các Bộ trưởng nhất trí rằng, Hiệp định CPTPP phải duy trì được tiêu chuẩn cao, có sự cân bằng tổng thể và bào đảm tính toàn vẹn của Hiệp định TPP trong khi vẫn phải đảm bảo lợi ích về thương mại và các lợi ích khác của tất cả các nước tham gia.

Ngoài ra, Hiệp định này cũng cần phải đảm bảo quyến, sự linh hoạt của các nước tham gia trong việc xây dụng và điều hành chính Sách của mình. Các Bộ trưởng cũng khẳng định mỗi nước đều có quyền bảo tồn, phát triển và thực thì các chính sách về văn hóa. Các Bộ trưởng cho rằng: Hiến định CPTPP cần phản ảnh mong muốn của các nước trong việc thực thì kết quả của Hiệp định TPP giữa các bên.

Các Bộ trưởng xác nhận rằng: Văn kiện pháp lý của. Hiệp định CPTPP cho phép các nước tham gia được hành động dứt khoát và kịp thời trong việc thúc đầy các mục tiêu chung của mình. Các Bộ trướng cũng tái khẳng định: Hiệp định CPTPP thế hiện cam kết vững chắc đối với việc mở của thị trường, đấu tranh chống lại chủ nghĩa bảo hộ và thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực.

Liên quan đến Điều 6 của Hiệp định CPTPP, các Bộ trưởng chia sẻ quan điểm rằng các nước có thể mở rộng việc rà soát tới cả những đề xuất sửa đổi Hiệp định CPTPP để phản ánh tình trạng của Hiệp định TPP.

Thêm vào đó, các Bộ trưởng quyết định rằng tất cả các “Thư song phương được ký kết giữa 11 nước TPP” về nguyên tắc sẽ tiếp tục được duy tri trừ khi các bên liên quan quyết định khác.

Các Bộ trưởng giao cấp kỹ thuật tiếp tục triển khai các công việc kỹ thuật, cả kể việc tiếp tục hoàn tất các vân đề chưa đạt được đồng thuận cũng như rà soát pháp lý lời văn bằng tiếng Anh và các bản dịch, nhằm chuẩn bị lời văn cuối cùng cho việc ký kết.

Các Bộ trưởng thừa nhận rằng mỗi nước sẽ cần phải tuân thủ các quy trình trong nước của mình, bao gồm cả việc tham vấn công chúng, trước thời điểm ký kết.

Bài và ảnh: Nguyên Đình

In Quay lại chia sẻ bài viết
Từ khóa:

Các tin khác